Archive for Genel

Özürlüler Konusunda Sıkça Sorulan Sorular İş ve İstihdam

İŞ, İSTİHDAM

1. İşe Yerleştirilme Taleplerini Karşılama Yetkisi Hangi Kurumlardadır?

Özürlü kişilerin devlet memuru olarak istihdamları Devlet Personeinl Başkanlığı koordinasyonunda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca, işçi olarak istihdamları ise Türkiye İş Kurumu tarafından yapılmaktadır.

2. İşe Girmek Ve Çeşitli Kurumlara Özürlü Eleman Alınıp Alınmayacağına İlişkin Bilgileri Öğrenmek İçin Hangi Yol İzlenmelidir?

Özürlü kadrosuna devlet memuru olarak atanmak için öncelikle yapılacak olan merkezi sınava girmek gerekmektedir. Devlet memurluğuna ilişkin sınav duyurusu Devlet Personel Başkanlığınca yapılmakta olup Resmi Gazete ve ilgili kurumun Web sitesinde yayımlanmaktadır.
Ayrıntılı bilgi için: (http://rega.basbakanlik.gov.tr/), ( www.basbakanlik-dpb.gov.tr )
Özürlü bireylerin işçi olarak işe yerleşebilmesi için Türkiye İş Kurumu’na (Türkiye İş Kurumu İl Müdürlüklerine veya www.iskur.gov.tr adresinden) başvuru yapabilirsiniz.
Ayrıntılı bilgi için: www.iskur.gov.tr

3. 4857 Sayılı İş Kanunu Kapsamındaki İşyerlerinin Özürlü Çalıştırma Zorunluluğu Ne Kadardır?

İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.
Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi özürlü sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan özürlü sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır.
Özürlülerin istihdamı konusunda işverenler için yasal zorunluluk yanında teşviklerde sözkonusudur. İşyeri; mevzuatlarla belirtilen özürlü sayısından daha fazla özürlü çalıştırırsa veya çalışan özürlünün özür derecesi % 80 den fazla olursa veya herhangi bir kanuni yükümlülüğü olmamasına karşın özürlü çalışanı varsa işveren tarafından ödenen sigorta priminin %50 si hazine tarafından karşılanmaktadır.

4. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa Tâbi Kurum Ve Kuruluşlarda İstihdam Edilmesi Gereken Özürlü Oranı Ne Kadardır?

Devlet Memurları Kanununa göre; kurum ve kuruluşlar çalıştırdıkları personele ait kadrolarda %3 oranında özürlü personel çalıştırmak zorundadır. %3’ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (taşra teşkilatı dahil) toplam dolu kadro sayısı dikkate alınır.

5. Özürlü İşçi Veya Memur Çalıştırmamanın İşverene Getirdiği Bir Yaptırım Var mıdır?

Kamu ve özel sektör işverenlerinden sorumluluğunu yerine getirmeyenlerden her ay çalıştırmadığı her özürlü için belli bir miktar para cezası kesilmektedir. Özürlü memur çalıştırmamanın herhangi bir müeyyidesi bulunmamaktadır.

6. Özürlü İstihdam Etme Sorumluluğunu Yerine Getirmeyen İşverenlerden Toplanan Ceza Paraları Hangi Amaçlar İçin Kullanılmaktadır?

Özürlü istihdam etme sorumluluğunu yerine getirmeyen işverenlerden toplanan ceza paraları, özürlülerin meslekî eğitim ve meslekî rehabilitasyonu, kendi işini kurma ve bu gibi projelerde kullanılmak üzere Türkiye İş Kurumuna aktarılmaktadır.

7. İşyerlerinde Özürlülere Yönelik Ne Tür Düzenlemeler Yapılmaktadır?

“Özürlü, Eski Hükümlü ve Terör Mağduru İstihdamı Hakkında Yönetmelik”e göre işverenler, işyerlerini, imkânlar ölçüsünde, özürlülerin çalışmalarını kolaylaştıracak şekilde hazırlamak, sağlıkları için gerekli tedbirleri almak, mesleklerinde veya mesleklerine yakın işlerde çalıştırmak, işyerleriyle ilgili bilgi ve yeteneklerini geliştirmek, çalışmaları için gerekli araç ve gereçleri sağlamak zorundadır. Özürlüler, yapabilecekleri işler dışında sağlıklarına zarar verecek diğer işlerde çalıştırılamaz. Uygun koşulların varlığı halinde çalışma sürelerinin başlangıç ve bitiş saatleri, özürlünün durumuna göre belirlenir.” denilmektedir.

8. Özelleştirilen Veya Özelleştirilme Kapsamına Alınan Kamu Kuruluşlarında Çalışan Özürlülerin Yasal Hakları Nelerdir?

Kapatma ve tasfiye hâllerinde işten çıkarılma durumunda iş kaybı tazminatı, özürlülere, kanunun diğer çalışanlara tanıdığı hakların iki katı oranında ödenir.
İlgili Kanun Maddesi: 5398 sayılı “Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”
“……Bu Kanuna göre özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların (iştirakler hariç) özelleştirmeye hazırlanması, özelleştirilmesi, küçültülmesi veya faaliyetlerinin kısmen ya da tamamen durdurulması, süreli ya da süresiz kapatılması veya tasfiye edilmesi nedeniyle; bu kuruluşlarda iş sözleşmesine dayalı olarak ücret karşılığı çalışanlardan iş sözleşmeleri tâbi oldukları iş kanunları ve toplu iş sözleşmeleri gereğince tazminata hak kazanacak şekilde sona ermiş olanlara, kanunlardan ve yürürlükteki toplu iş sözleşmelerinden doğan tazminatları dışında ilave olarak iş kaybı tazminatı ödenir. Ayrıca bunların mesleklerinde geliştirilmesine, bir meslekte yetiştirilmesine veya meslek edindirilmesine ilişkin eğitim giderleri ile yeni iş bulmalarına katkı sağlamak amacıyla yapılacak giderler Özelleştirme Fonundan karşılanır. Özürlü personele (ilgili kanunların öngördüğü I, II ve III. derece), bu maddede belirtilen tutarın iki katı olarak iş kaybı tazminatı ödenir. İş kaybı tazminatı ödenmesi ve sağlanabilecek diğer hizmetlere ilişkin işlemler Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.”

Özürlülerin Topsumsal Entegrasyonu Geliştirilmesi

Özürlülerin Toplumsal Entegrasyonunun Geliştirilmesi IPA Projesi Hibe Bileseni

Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün Kopenhag Siyasi Kriterlerini karşılamaya yönelik yürütmekte olduğu Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA-I) “Özürlülerin Toplumsal Entegrasyonunun Geliştirilmesi” (Improved Integration of Disabled Persons into Society) projesinin hibe uygulama aşaması başlamış bulunmaktadır.

Projenin gerekçesi, özürlülük alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının kapasitelerindeki mevcut yetersizliklerin giderilmesi, bu yolla sivil toplumun özürlülük politikalarının belirlenmesinde aktif rol olması ve STK’ ların geliştirdikleri projeler aracılığıyla çözüm üreten sivil inisiyatifler olarak karar alma mekanizmalarında yer almasını sağlamaktır. Bunun yanında, özürlü bireylerin toplumsal yaşamda ekonomik ve sosyal aktivitelere tam ve eşit katılımlarının güçlendirilmesi amacıyla Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün alt yapıdan kaynaklanan yetersizliklerinin giderilmesi ve çalışanlarının özürlülük alanının tüm yönlerine ilişkin bilgi, anlayış ve deneyimlerinin geliştirilmesi ihtiyacı bulunmaktadır. Proje ayrıca, özürlülük alanında ülkemizde kamu ve sivil toplum altyapısını birlikte geliştirmeyi ve hibe projeleri aracılığıyla STK’lar ile Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün işbirliği kapasitesini güçlendirmeyi hedeflemektedir.

Projenin en önemli bileşenlerinden birini özürlülük alanında faaliyet gösteren sivil toplum örgütlerinin düzenlenecek eğitim programları ve iyi uygulama niteliğindeki projelerinin hibelendirilerek desteklenmesi yoluyla kapasitelerinin güçlendirilmesi oluşturmaktadır. Hibe desteğinin temel gerekçesi, özürlülük alanında faaliyet gösteren sivil toplum örgütlerinin ekonomik yetersizlikleri ile proje deneyimi eksikliğinin geliştirecekleri projeler için kaynak ve kapasite sıkıntısı yaratıyor olmasıdır. Bu amaçla 2.000.000 € proje sahibi sivil toplum örgütlerine hibe olarak verilecektir. Özürlülük alanında çalışan sivil toplum örgütleri proje öncelikleri doğrultusunda geliştirecekleri proje önerileri ile hibe almak üzere başvuruda bulunabileceklerdir. Bu yolla ilgili STK’ların kapasite gelişimleri ve alana daha nitelikli hizmet vermeleri sağlanmış olacaktır. Proje geliştirme ve yönetme kapasitesi geliştirilecek olan STK’ ların özürlülük alanındaki sorunlara daha nitelikli çözüm önerileri geliştirerek, özürlülük alanında etkili olmaları beklenmektedir.

Proje kapsamında sivil toplum kuruluşlarına verilecek hibe desteği için bölgesel tanıtım toplantıları yapılması ve bu amaçla seçilen illerde sivil toplum kuruluşları, kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler ile yerel basına bilgilendirme yapılması planlanmıştır.

Bu kapsamda

  • 21 Haziran 2012 Perşembe Bitlis
  • 22 Haziran 2012 Cuma Urfa
  • 23 Haziran 2012 Cumartesi Antep
  • 28 Haziran 2012 Perşembe Antalya
  • 29 Haziran 2012 Cuma Trabzon
  • 2 Temmuz 2012 Pazartesi İstanbul
  • 4 Temmuz 2012 Çarşamba Ankara
  • 5 Temmuz 2012 Perşembe Karabük
  • 6 Temmuz 2012 Cuma Zonguldak

İllerinde tanıtım toplantıları düzenlenecektir.

Başvuru koşullarını ve başvuruya ilişkin tüm belgeleri içeren “Hibe Başvuru Rehberi” Merkezi Finans ve İhale Biriminin web sayfasında http://www.mfib.gov.tr/news.php?action=show&id=999&lng=tr adresinde yer almaktadır.

Hazırlanan proje önerilerinin Merkezi Finans ve İhale Birimine teslimi için son tarih 23 Temmuz 2012 saat 16:00 dır.

2012 Özürlü Memur Seçme Sınavı (ÖMSS)

“Özürlülerin Devlet Memurluğuna Alınma Şartları ile Yapılacak Merkezi Sınav ve Kura Usulü Hakkında Yönetmelik” hükümleri uyarınca yapılan 2012 Özürlü Memur Seçme Sınavı (ÖMSS) sonuçları ve kura usulü ile kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadrolarına ÖSYM tarafından yerleştirme yapılacaktır.

Bu amaçla hazırlanan 2012-ÖMSS/KURA İle Özürlü Memur Yerleştirme Tercih Kılavuzunda, İlköğretim/ortaokul/ilkokul, ortaöğretim, ön lisans ve lisans düzeyleri ayrı olmak üzere tercih yapılabilecek kadrolar yer almaktadır.

Tercih Kılavuzu, 11-20 Temmuz 2012 tarihleri arasında ÖSYM’nin http://www.osym.gov.tr internet adresinden yayımlanacaktır.

Kılavuzda yer alan kadrolardan tercih yapabilmek için, 29 Nisan 2012 tarihinde yapılmış olan 2012-ÖMSS’ye girilmiş ve ortaöğretim mezunları için ÖMSSP1, ön lisans mezunları için ÖMSSP2, lisans mezunları için ÖMSSP3 puanının alınmış olması ve Kura Usulü Yapılacak Yerleştirme için başvuru yapılmış olması gerekmektedir.

Adaylar tercihlerini, 11-20 Temmuz 2012 tarihleri arasında, kılavuzda yer alan kurallara göre, ÖSYM’nin http://ais.osym.gov.tr internet adresinden TC Kimlik Numaraları ve şifrelerini kullanarak kendileri yapacaklardır. ÖSYM’ye posta yoluyla gönderilen veya elden teslim edilen tercih listeleri geçerli olmayacaktır.

2012-ÖMSS/KURA İle Özürlü Memur Yerleştirme Tercih Kılavuzuna göre yapılacak yerleştirmeye başvuracak adayların kılavuzu dikkatle incelemeleri gerekmektedir.

Adaylara ve kamuoyuna duyurulur.